Örnek daire gezisinde çoğunlukla mutfak dolabı, seramik rengi ve manzara konuşulur. Oysa taşındıktan sonra sorun çıkaran konular bunlar değildir. Aşağıdaki sorular, cevabı belgeye dayanması gereken sorulardır.
Belgelere ilişkin sorular
- Yetki belge numaranız nedir? Resmi sistemden doğrulayın; firmanın hangi büyüklükte iş yapmaya yetkili olduğunu da gösterir.
- Yapı ruhsatını ve onaylı projeyi görebilir miyim? Satın alacağınız dairenin projedeki bağımsız bölüm numarasıyla eşleştiğini teyit edin.
- İskân alındı mı? Alınmadıysa kim, ne zamana kadar alacak? Bu yükümlülük sözleşmede yazılı olmalı.
- Yapı denetim dosyasındaki beton deney raporlarını paylaşır mısınız? Bu talebi karşılamaktan kaçınılması dikkat edilmesi gereken bir işarettir.
- Zemin etüdü raporu ve temel tipi nedir?
- Tapu durumu nedir? Kat irtifakı mı, kat mülkiyeti mi? Takyidat var mı?
Teknik nitelik soruları
- Teknik şartname sözleşmeye ek mi? Malzemeler marka/model düzeyinde tanımlı mı, "veya muadili" ifadesi neyi kapsıyor?
- Beton sınıfı ve donatı sınıfı nedir? Projede yazan ile sahada uygulanan aynı mı?
- Isı yalıtımı hangi sistem ve kalınlıkta?
- Su yalıtımı hangi noktalarda ve hangi sistemle yapıldı? Temel, ıslak hacim, teras.
- Döşemede ses yalıtımı var mı? Yüzer şap veya eşdeğeri uygulandı mı?
- Doğrama ve cam özellikleri nedir?
- Asansör markası, kapasitesi ve bakım sözleşmesi durumu nedir?
- Isıtma sistemi nedir? Merkezi mi bireysel mi, pay ölçer var mı?
Ticari ve süreç soruları
- Teslim tarihi tam olarak nedir ve gecikirse ne olur? Cezai şart sözleşmede yazılı olmalı.
- Ödeme planı teslim ve iskâna bağlı mı? Ödemenin bir bölümünü iskân şartına bağlamak en etkili korumadır.
- Garanti kapsamı ve süresi nedir? Hangi kalemler kapsam dışı?
- Teslim sonrası teknik destek nasıl sağlanıyor? Kim, hangi kanaldan?
- Otopark hakkı bağımsız bölüme tahsisli mi? Tapuya veya yönetim planına işlendi mi?
- Tahmini aidat ne kadar ve neleri kapsıyor?
- Ortak alanlar tamamlandı mı? Sığınak, jeneratör, su deposu, peyzaj.
- Yönetim planı hazırlandı mı, görebilir miyim?
Referans soruları
- Daha önce tamamladığınız projeleri gezebilir miyim? Tercihen teslimden birkaç yıl geçmiş olanları.
- O binalarda oturanlarla görüşebilir miyim? Kapıcı ve yöneticiden alınan bilgi genellikle en dürüst olanıdır.
Cevapları nasıl değerlendirmeli?
- Belge isteyin. Sözlü cevap not alınır; karar belgeye dayanır.
- Kaçamak cevaplara dikkat. "Hepsi birinci sınıf", "merak etmeyin, hallederiz" gibi ifadeler taahhüt değildir.
- Yazıya geçirin. Görüşmede verilen sözler sözleşmeye veya eke yazılmalıdır.
- Karşılaştırın. Aynı soruları birden fazla projede sorun; cevapların netliği firmalar arasında ciddi fark gösterir.
Teslim gününde yapılacak kontrolleri Daire Tesliminde Yapılması Gereken Kontroller yazımızda listeledik.
Sık sorulan sorular
Müteahhitten hangi belgeleri isteyebilirim?
Yapı ruhsatı, onaylı proje, zemin etüdü raporu, yapı denetim dosyasındaki deney raporları, teknik şartname ve varsa iskân belgesi istenebilir.
Sözlü verilen sözler bağlayıcı mı?
Uygulamada takibi çok zordur. Görüşmede verilen taahhütlerin sözleşmeye veya sözleşme ekine yazılması gerekir.
Beton deney raporlarını vermek zorundalar mı?
Kat karşılığı sözleşmelerinde bu paylaşım maddeye bağlanabilir. Konut alımında ise talebin karşılanmaması, şeffaflık açısından değerlendirilmesi gereken bir durumdur.
Ödemeyi iskâna bağlamak mümkün mü?
Taraflar anlaşırsa mümkündür ve alıcı açısından en etkili korumalardan biridir. Bu düzenlemenin sözleşmede açıkça yazılması gerekir.
Kaynaklar
Bağlantılar kurumların resmî sayfalarına yönlendirir. Mevzuat ve uygulama zamanla değişebileceği için güncel durumu ilgili kurumdan teyit ediniz.
