Teras çatı, suyun akıp gitmediği, bir süre üzerinde durduğu bir yüzeydir. Bu yüzden eğik çatıya göre çok daha az hata affeder. Sızıntıların büyük bölümü membranın kendisinden değil, detaylardan gelir.
Kısa cevap
Teras çatı, taşıyıcı döşemeden başlayarak eğim betonu, su yalıtım membranı, ayırıcı katman, ısı yalıtımı ve koruma/kaplama katmanlarından oluşur. Suyun gidere yönelmesi için eğim şarttır. En kritik noktalar parapet birleşimi, çatı gideri ve tesisat geçişleridir.
Katman kurgusu
- Taşıyıcı döşeme. Betonarme yüzey; temiz, boşluksuz ve uygun eğime hazır olmalı.
- Eğim betonu. Suyun gidere yönelmesini sağlar. Alternatif olarak eğimli yalıtım levhaları kullanılabilir.
- Astar. Membranın yüzeye tutunmasını sağlar.
- Su yalıtım membranı. Bitümlü örtü veya sentetik membran; bindirmeler kurala uygun yapılmalı.
- Ayırıcı katman. Farklı malzemelerin birbirini olumsuz etkilemesini önler.
- Isı yalıtımı. Sisteme göre membranın altında veya üstünde yer alır.
- Geotekstil / koruma. Üst katmanın membrana zarar vermesini engeller.
- Kaplama. Çakıl, karo, gezinilebilir kaplama veya bitkilendirme.
Katman sırası seçilen sisteme göre değişir; önemli olan, projede tanımlı sistemin bütün olarak uygulanmasıdır. Farklı sistemlerden parça alıp birleştirmek, çoğu sorunun kaynağıdır.
Kritik detaylar
Parapet birleşimi
Membran, parapet duvarında yeterli yüksekliğe kadar yukarı kıvrılmalı ve üst kenarı uygun biçimde sonlandırılmalıdır. Yalnızca yatay yüzeye serilen membran, ilk yağmurda kenardan su alır. Bu, teras çatıda en sık görülen hatadır.
Çatı gideri
Gider, çatının en alçak noktasında olmalı ve membran gider gövdesine uygun biçimde bağlanmalıdır. Yaprak tutucu ızgara takılmalı ve düzenli temizlenmelidir. Tıkalı bir gider, çatıda su göllenmesine ve yükün artmasına yol açar.
Ayrıca taşma deliği (acil su tahliyesi) bulunması, gider tıkandığında suyun parapeti aşmasını önler.
Tesisat ve baca geçişleri
Her geçiş, membranda bir kesintidir. Manşon, flanş veya özel bantla ayrıca çözülmelidir.
Derz ve hareket birleşimleri
Yapıdaki hareket derzleri çatıda da devam eder ve esneyebilen detaylarla çözülür.
En sık yapılan hatalar
- Eğim verilmemesi veya yetersiz eğim → su göllenmesi
- Membranın parapette yeterince yukarı taşınmaması
- Bindirme mesafelerine uyulmaması, kaynak/yapıştırma eksiklikleri
- Koruma katmanı olmadan doğrudan kaplama serilmesi
- Giderin en alçak noktada olmaması
- Taşma deliği bırakılmaması
- Sonradan yapılan klima ünitesi, anten veya güneş paneli montajında membranın delinmesi
Sızıntı varsa ne yapılır?
- Sızıntının göründüğü nokta ile giriş noktası aynı olmayabilir; su, yalıtım altında yatay hareket eder.
- Önce gider ve parapet detayları kontrol edilir; en sık kaynak bunlardır.
- Gerekirse su tutma testi veya nem ölçümü yapılır.
- Yerel yama, sistem hatasını çözmez; sorun sistemseldir ise bölgesel yenileme gerekir.
Yapının alt kotundaki su yalıtımını Binada Su Yalıtımı Neden Temelden Başlar? yazımızda ele aldık.
Satın alırken kontrol
- Son kat dairelerinde tavanda leke, kabarma veya küf var mı?
- Teras yüzeyinde su birikmesi izi (kuruma halkaları) var mı?
- Giderler ızgaralı ve temiz mi?
- Teknik şartnamede su yalıtımı sistemi tanımlanmış mı, garanti süresi var mı?
Sık sorulan sorular
Teras çatı su alıyorsa ne yapmalı?
Önce gider ve parapet detayları kontrol edilmelidir; sızıntıların çoğu buralardan kaynaklanır. Sızıntının göründüğü nokta ile su giriş noktası farklı olabileceğinden tespit uzman tarafından yapılmalıdır.
Teras çatıda eğim şart mı?
Evet. Eğim olmadan su yüzeyde göllenir; bu hem membran ömrünü kısaltır hem de yükü artırır.
Membran ne kadar yukarı çıkmalı?
Parapet üzerinde, su seviyesinin üzerine çıkacak ve üst kenarı korunacak şekilde sonlandırılmalıdır. Gerekli yükseklik sisteme ve projeye göre belirlenir.
Çatıya klima ünitesi monte edilebilir mi?
Edilebilir ancak membranın delinmemesi için uygun taşıyıcı ve detay çözümü kullanılmalıdır. Doğrudan dübellenen montajlar sızıntının sık nedenlerindendir.
